Studopediya

КАТЕГОРИЯ:


Астрономия- (809) Биология- (7483) Биотехнологии- (1457) Военное дело- (14632) Высокие технологии- (1363) География- (913) Геология- (1438) Государство- (451) Демография- (1065) Дом- (47672) Журналистика и СМИ- (912) Изобретательство- (14524) Иностранные языки- (4268) Информатика- (17799) Искусство- (1338) История- (13644) Компьютеры- (11121) Косметика- (55) Кулинария- (373) Культура- (8427) Лингвистика- (374) Литература- (1642) Маркетинг- (23702) Математика- (16968) Машиностроение- (1700) Медицина- (12668) Менеджмент- (24684) Механика- (15423) Науковедение- (506) Образование- (11852) Охрана труда- (3308) Педагогика- (5571) Полиграфия- (1312) Политика- (7869) Право- (5454) Приборостроение- (1369) Программирование- (2801) Производство- (97182) Промышленность- (8706) Психология- (18388) Религия- (3217) Связь- (10668) Сельское хозяйство- (299) Социология- (6455) Спорт- (42831) Строительство- (4793) Торговля- (5050) Транспорт- (2929) Туризм- (1568) Физика- (3942) Философия- (17015) Финансы- (26596) Химия- (22929) Экология- (12095) Экономика- (9961) Электроника- (8441) Электротехника- (4623) Энергетика- (12629) Юриспруденция- (1492) Ядерная техника- (1748) Arhitektura- (3434) Astronomiya- (809) Biologiya- (7483) Biotehnologii- (1457) Военни бизнесмен (14632) Висока technologies- (1363) Geografiya- (913) Geologiya- (1438) на държавата (451) Demografiya- ( 1065) Къща- (47672) журналистика и смирен (912) Izobretatelstvo- (14524) външен >(4268) Informatika- (17799) Iskusstvo- (1338) историята е (13644) Компютри- (11,121) Kosmetika- (55) Kulinariya- (373) културата е (8427) Lingvistika- (374) Literatura- (1642) маркетинг-(23702) математиците на (16968) Механична инженерно (1700) медицина-(12668) Management- (24684) Mehanika- (15423) Naukovedenie- (506) образователна (11852) truda- сигурност (3308) Pedagogika- (5571) Poligrafiya- (1312) Politika- (7869) Лево- (5454) Priborostroenie- (1369) Programmirovanie- (2801) производствено (97 182 ) индустрия- (8706) Psihologiya- (18388) Religiya- (3217) Svyaz (10668) Agriculture- (299) Sotsiologiya- (6455) на (42831) спортист строително (4793) Torgovlya- (5050) транспорт ( 2929) Turizm- (1568) физик (3942) Filosofiya- (17015) Finansy- (26596) химия (22929) Ekologiya- (12095) Ekonomika- (9961) Electronics- (8441) Elektrotehnika- (4623) Мощност инженерно ( 12629) Yurisprudentsiya- (1492) ядрена technics- (1748)

Astrophotometer negіzderі 1 страница




№14

№13

№12

№6

№7 кун Zhүyesі - Kүnnen, такива Ain қozғalatyn 8 үlken planetadan (Меркурий, Шолпан, Gers, Қyzylzhұldyz, Esekқyrғan, Қoңyrқay, Уран, Нептун zhane) serіkterіnen планета, myңdaғan kіshі planetalardan (asteroidtardan) shamamen 1011 kometadan zhane tolyp zhatқan meteorlyқ denelerden құralғan ғaryshtyқ deneler zhүyesі. Kүnnen eң Alys ornalasқan planetaғa deyіngі ortasha қashyқtyқ shamamen 40 AB Немес 6 милиарда. Км-ре teң.

Кун - кун zhүyesіndegі ortalyқ Дене bolyp sanalady, onyң Massassi кун zhүyesіndegі barlyқ denelerdің zhiyntyқ massasynan 750 ESE artyқ. Sondyқtan кун кун zhүyesіnің massalar tsentrі қoynauynda ornalasқan. Barlyқ 9 үlken планета Kүndі Ain dөңgelek derlіk орбита boyymen, БЛП baғytta қozғalady. Olardyң orbitalarynyң БЛП-bіrіne қatysty kөlbeulіgі өte Ал. Planetalardyң Kүnnen қashyқtyғy belgіlі БЛП zaңdylyққa baғynғan, yaғni kөrshіles orbitalardyң ара қashyқtyғy Kүnnen alystaғan Saiyn tүsedі изкуство. Planetalar қozғalysynyң fizikalyқ қasietterіne baylanysty кун zhүyesіnің үylesіmdі ekі topқa bөlіnuі ғaryshtyқ denelerdің kezdeysoқ zhiyntyқ Emesa ekendіgіn kөrsetedі. Barlyқ kіshі planetalar да үlken planetalar қozғalғan baғytta Kүndі Ain қozғalady, bіraқ olardyң orbitalary edәuіr sozylyңқy zhane еклиптиката zhazyқtyғyna kөlbeu ornalasady. Kometalardyң kөpshіlіgі parabolaғa zhaқyn өte sozylyңқy орбита boyymen қozғalady. Aynalov периоди milliondaғan zhylғa zhetedі. Mұnday комета orbitalarynyң еклиптиката zhazyқtyғyna kөlbeulіgі Aluan tүrlі, Olar Kүndі Ain пътуват zhane kerі baғytta да қozғalady.

Шолпан променена Urannan basқa planetalardyң barlyғynyң өz osіnen Aynalov baғyty Kүndі Aynalov baғytymen sәykes keledі. Уран орбита planetasynyң osі zhazyқtyғyna 98 ° kөlbeu ornalasқan, sondyқtan onyң aynalysy syrttay қaraғanda kerі bolyp kөrіnedі. Шолпан planetasy kerі baғytta өte bayau aynalady. Кун променена planetalar arasyndaғy қozғalys mөlsherіnің taraluy maңyzdy kosmogoniyalyқ sipattama bolyp esepteledі. Кун Кун zhүyesіnің ortalyқ denesі - Жулдиз, yaғni қyzғan Gazda топка. Ol өzіnің қoynauynan үzdіksіz енергия bөlіp shyғarady. Кун betіnің kүshtі sәule taratuyna қaramastan, ол өzіnің zhoғary temperaturasyn saқtap қalady. Кун zhүyesіnің қalғan denelerі - salқyn deneler. Olardyң betіnің temperaturasy кун sәulesіnің қyzdyruyna baylanysty anyқtalady. Planetalar massasyna, himiyalyқ құramyna, Aynalov zhyldamdyғyna, serіkterіnің sanyna қaray ekі topқa bөlіnedі. 1.Kүn zhүyesіnің planetalary.2. Alyp planetalar.



1.Kүn zhүyesіnің tөrt іshkerі planetasy (Ер tobyndaғy planetalar - Меркурий, Шолпан, Gers, Mars) асо үlken Emesa, Olar tyғyz Вкусно zattar променена metaldardan құralғan.

2.Alyp planetalar - Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, Плутон zhane әldeқayda kөlemdіrek, Olar negіzіnen zheңіl zattardan (sutek, хелий, метан, TB) құralғan, sondyқtan olardyң ortasha tyғyzdyғy қoynauyndaғy преглед қysymғa қaramay Ал Bolado. Planetalardyң ekі tobynyң aralyғynda ornalasқan kіshі planetalardyң himiyalyқ құramy Gers tektes planetalardyң құramyna zhaқyn. Bіrshama катран aymaқta қozғalatyn kіshі planetalar БЛП-bіrіmen soқtyғysyp, өte Мейда synyқtarғa ydyraydy. Osynday Мейда synyқtar meteorlyқ denelerdің soққysynan да bөlіnedі. Al Мейда өte tozaңdar қosylғanda, zodiaktіk zharyқ құbylysy bayқalady. Meteoritterdің zhasyn өlsheu (құramyndaғy radioaktivtі elementterge zhane olardyң ydyrau Onimderi boyynsha) кун zhүyesіnің shamamen 4,6 млрд. Zhyl bұryn Платен bolғanyn anyқtady.

№8 Zherdің kүndіaynala қozғalysynyң sipattamasy

Gers - кун zhүyesіndegі planetalardyң bіrі. Ol 149600000km қashyқtyқta sheңber derlіk orbitamen Kүndі Ain қozғalady. Zherdің Kүndі tolyқ БЛП aynalyp shyғuyna ketetіn uaқyt zhyl депа, ал onyң өz osіnen tolyқ БЛП aynalyp shyғuyna ketetіn uaқyt tәulіk atalady Dep. Bir zhylda shamamen 365 ¼ tәulіk бар. Gers sharynyң kөldeneңі (diametrі) 12 756 km, Al onyң екватор sheңberіnің ұzyndyғy shamamen 40000километра-ре zhuyқ. Gers sharynyң bolzhaldy osі өtetіn nүktelerіn полюс ataydy Dep. Gers топки полюс baғyttary boyynsha syғylyңқy, sopaқtau bolyp keledі. Gers osі өzіnің zhazyқtyғyna орбита 66 градуса bұryshpen kөlbey ornalasқan. Osіnің osynday kөlbey ornalasuyna baylanysty, Zherdің Kүndі aynaluy kezіnde, Gers betіne кун sәulesі әr zhaғdayda tүsedі. Sondyқtan да Gers betіnde zhyl mezgіlderі - kөktemnen keyіn Jaz, Одан keyіn kүz zhane қys bolyp auysyp otyrady.Kүn zhүyesіnің kұramynda segіz планета бар. Bұlar Kүndі ellipstіk orbitalar boyymen aynalyp zhүredі.Zher - Kүnnen қashyktyғy boyynsha үshіnshі планета. Zherdің өz osіnen aynaluy saldarynan, өzen Suy onyң БЛП zhaғasyn keulep shayyp otyrady, AUA kұyyndary zhane де Zherdің Солтустик zharty sharynda oң zhaққa, ал Южна zharty sharynda солна zhaққa auytқidy.Zher Kүndі ellipstіk орбита boyymen aynalady. Zherdің Kүndі Ain қozғalatynynyң БЛП dәlelі - bіzge zhaқyn ornalaskan zhұldyzdardyң kөrіnerlіk yғysuy bolyp tabylady. Mұnday yғysular eң alғash PET XIX ғasyrdyң 30-срамежлив zhyldarynda baқylanғan bolatyn. Gers betіndegі zhyl mezgіlderіnің auysyp otyruy mynaday USH sebepten Bolado, Olar: Zherdің Kүndі Ain қozғaluy, Zherdің Aynalov osіnің орбита zhazyқtyғyna kөlbeu bolatyny zhane Gers Kүndі Ain қozғalғanda onyң osіnің өzіne-өzі паралелно қalpyn saқtauy. Zherdің orbitanyң belgіlі БЛП bөlіkterіndegі ornalasuyna sәykes Южна zhane Солтустик zharty sharlarғa кун sәulesіnің tүsu bұryshy променена tүsetіn zhyludyң mөlsherі өzgeredі. Sol sebeptі Южна zharty Shard Jaz bolғanda, Солтустик zharty Shard қys Bolado. Осите kezdegі astronomiyanyң kөptegen tabystary Zherdің Kүndі Ain қozғalu zaңdaryna sүyenedі.

9. Mercury променена Sholpanda serіkter zhoқ. Қalғan planetalardyң (Zherdі қospaғanda) serіkterі өz planetalarynan өlsheusіz kіshі. Zherdің БЛП ғana tabiғi serіgі бар, ол - Ai, bіraқ ол Zherdің өzіmen salystyrғanda shamadan хиляди үlken. Ai diametrі zhaғynan полюси 4 ESE ғana kіshі. Yupiterdің diskіsіnen arzhaғyna tasalanatynyn не onyң kөleңkesіne enіp tұratynyn kөruge Bolado. Bәrіnen serіkterі kөp eң іrі планета - Юпитер (това үshіnshі serіk zhyly ashyldy 1974). Al Massassi zhaғynan kelesі планета Saturnda 10 serіk бар onynshysy 1966 zhyly ashyldy, Urandi 5 serіk, Нептун променена Märsta 2 ден serіk бар. Serіkterdің іshіndegі eң іrіlerі: Titanium (Saturnnyң serіgі) zhane Ганимед (Yupiterdің 3 shі serіgі). Olar diametrі zhaғynan Aidan 1.5 үlken де ESE, Merkuriyden sәl үlkenіrek. Подобно atmosferasy бар zhalғyz serіk - Titan.Zhұldyzdyқ не siderlіk, ах degenіmіz - Aydyң zhұldyzdarғa қatysty Zherdі aynalyp shyғu периоди; Ал sinodtyқ ах - Aydyң Kүnge қatysty Zherdі Aynalov периоди. Sinodtyқ ах, basқasha aytқanda, Aydyң bіrdey ekі fazasynyң arasyndaғy uaқyt merzіmі. Zhұldyzdyқ ах 27.3 tәulіkke teң, ал sinodtyқ ах - 29.5 tәulіk. Ai 1 tәulіk іshіnde өz orbitasymen 360 °: 27.3 "13 ° zhүredі. Al 27.3 tәulіk іshіnde Ер T өz orbitasymen Аида іlestіre, Kүnge қatysty TT doғany, yaғni 27o derlіk doғany zhүrіp өtedі. Aydyң ellipstіk orbitasynyң zherge eң zhaқyn nүktesі перигей депа, Ал eң Alys nүktesі апогей atalady Dep. Ai bіzge zhіңіshke oraқ tәrіzdі bolyp kөrіngende, onyң betіnің қalғan zherі де solғyn zharyқ shyғaryp tұrady. Осите құbylys kүl tүstі zharyқ депа atalady Да, имаше tүsіndіrіledі. Zherdev shaғylғan кун zharyғy baryp Aydyң tүn zhaқ betіne tүsedі.Zharyқtanғan Gers променили Ai, konussha kөleңke tүsіredі zhane konussha Шала kөleңke tүsіredі. Gers kөleңkesіne Ai zharym-zhartylay kіrgende, Aydyң tolyқ zhane Шала tұtyluy Bolado. Tolyқ кун tұtyluy zherge Ai kөleңkesіnің daғy tүsken orynnan ғana kөrіnedі. Daқtyң diametrі 250 km ден artpaydy, sondyқtan БЛП mezgіlde Kүnnің tolyқ tұtyluy тек Zherdің azғana bөlіgіnde kөrіnedі. Tolyқ tұtylu fazasy 7 минути 70 sekundtan artyққa sozylmaydy. Zherge Aydyқ Шала kөleңkesі tүsken oryndarda Kүnnің Шала tұtyluy bayқalady. Zherdің Aidan zhane Kүnnen қashyқtyқtary azdap өzgeruі saldarynan, Aydyң kөrіnerlіk bұryshtyқ diametrі Kүndіkіnen bіrde үlkenіrek, bіrde kіshіrek, ал bіrde oғan teң bolyp қalady.Kүnnің tolyқ tұtylulary Gylym ushin erekshe қyzyқ, ал Olar bұryn қaraңғy adamdardy қatty үreylendіretіn.Eger Ai orbitasynyң zhazyқtyғy еклиптиката zhazyқtyғymen dәl bettesse, Фондация әrbіr Жана кун tұtyluy да вървим, да вървим Ал әrbіr tolғan Ai tұtyluy bolyp tұrady.Bіzdің zhүyemіzde кун променена Aydyң kөlemі sonymen қosa полюси Aydyң қashyқtyғy, Kүnge deyіngі қashyқtyқ erekshe іrіktelіnіp alynғan. Егер bіzdің planetadan (әzіrge sanaly Омир бар zhalғyz Ер) kүnnің tұtyluyn bayқasaқ, Фондация Aydyң sharasy kүnnің sharasyn tolyқ zhabady - olardyң kөlemderі dәl keledі. Ai sәl kіshіrek Bolsa Bolsa қashyғyraқ Немес полюси, Фондация kүnnің tұtyluy eshқashan bolmas edі.

10 Кеплер zaңdary

Pole ғalymy Николай Kpernik (1473-1543zh.zh) өzіnің кун zhүyesіnің geliotsentrlіk modelіn (үlgіsіn) zhasaғan kezde өte ertede қalyptasқan planetalardyң sheңber boyymen tұraқty zhyldamdyқpen қozғalady Degen қaғidasyn saқtap қaldy.

Tech XVII ғasyrdyң basynda ғana Aspan denelerіnің orbitalary Shyn mәnіnde sheңberden өzgeshe ekenі anyқtaldy. Bұl maңyzdy zhaңalyқty nemіs астрономи Йохан Кеплер (1571-1630 LJ) ashty. J. Кеплер planetalardyң Коперник іlіmіne sәykes Aldyn Ala eseptelegen oryndary променена baқylau kezіndegі anyқtalғan oryndarynyң БЛП-bіrіnen ayyrmashylyғy бар ekenіn bayқaғan bolatyn. Демеке planetalardyң Kүndі Ain қozғalu traektoryalary sheңber boyymen Bolado Degen kөzқarastan бас Tartu қazhet Болдън. Planetalardyң geliotsentrlіk orbitalarynyң tүrіn (pіshіmіn) anyқtau ushin ол Дания астрономи Тихо Bragennің (1546-1601 LJ) өte mұқiyat zhasaғan Марс қozғalysyna қatysty baқylau zhұmystarynyң nәtizhelerіn paydalandy. Onyң kөp zhylғy zhұmysynyң nәtizhesі - 1609-1619 zhyldary planetalar қozғalysynyң USH negіzgі zaңyn ashuy Болдън. Bұl zaңdar onyң esіmіmen Кеплер zaңdary atalady Dep.

.Keplerdің Bіrіnshі zaңy - Planet orbitasynyң pіshіnіn anyқtaydy: Barlyқ planetalar Kүndі елипса boyymen aynalady, onyң fokustarynyң bіrіnde кун ornalasady.

Ellipstің simmetriyaly tsentrі - О, үlken AA1 = 2а zhane BB1 ​​= 2c ekі симетрия osі бар и mұndaғy - үlken zharty ос в - kіshі zharty депа atalady ос.

Onyң ekі трикове tsentrden OF1 = БЗ 2 = C = а2-b2 ​​қashyқtyқta ornalasқan ellipstің negіzgі қasietі: ellipstің KEZ kelgen nүktesіnің fokustardan қashyқtyқtarynyң қosyndysy үlken ос ұzyndyғyna teң bolatyn tұraқty сама:

MF1 + MF2 = 2a

д = с / а қatynasy ellipstің ekstsentrisitetі atalady Dep. Ol ellipstің sopaқtyқ dәrezhesіn kөrsetedі: д neғұrlym үlken Bolsa, ellipstің sheңberden ayyrmashylyғy да soғұrlym kөp Bolado. Егер = 0 Bolsa (ellipstің fokustary tsentrіmen bettesedі), Фондация за д = 0, yaғni елипса радиуси и bolatyn sheңberge aynalady. Шолпан променена Gers orbitalarynyң pіshіnderі sheңberge өte zhaқyn (Шолпан orbitasynyң ekstsentisitetі - 0.0068, Zherdіkі - 0,0167). Өzge planetalardyң kөpshіlіgіnің orbitalary әldeқayda sozylyңқy bolyp keledі. Orbitanyң Kүnge eң zhaқyn nүktesіn перихелий (grekshe пери-tayau, helios- кун Degen sөzderіnen) onyң eң Alys nүktesі афелий (grekshe apo-Alys Degen maғynany bіldіredі) atalady Dep. Ellipstің үlken и zharty osі planetanyң Kүnnen ortasha қashyқtyғyna параметри двойки. Astronomiyada Zherdің Kүnnen ortasha қashyқtyғy кун zhүyesіnde қoldanylatyn қashyқtyқ өlsheu bіrlіgі retіnde қabyldanғan. Ol astronomiyalyқ Бирлик (AB) Dep atalady: 1a.b. = 149 600 000 км. Zherdің tabiғi serіgі Aydyң zhane KEZ kelgen zhasandy serіkterdің zherge eң tayau keletіn nүktesі перигей (grekshe Geya- Ер), Ал eң Alys nүktesі апогейните депа atalady

II. Keplerdің ekіnshі zaңy- audandar zaңy планета қozғalystarynyң bіrқalypty Emesa ekendіgіn anyқtaydy: planetanyң радиус вектори bіrdey uaқyt aralyғynda shamalary bіrdey audandar syzyp shyғady. Planetalar eң үlken zhyldamdyқpen perigeliyde, ал eң kіshі zhyldamdyқpen афелий де қozғalady.

III. Keplerdің үshіnshі zaңy- planetalardyң orbitalyқ periodtary променена olardan Kүnge deyіngі қashyқtyқ arasyndaғy baylanysty anyқtaydy: KEZ kelgen planetanyң Kүndі Aynalov periodtary zhartyosterіnің қatynasyna teң Bolado. Ekі planetanyң үlken zhartyosіne a1 a2 zhane депа, ал Aynalov periodtary zhane T1 T2 Dep belgіleytіn bolsaқ, Фондация Keplerdің үshіnshі zaңyn майна tүrde zhazuғa Bolado

Нютон өzіnің bүkіlәlemdіk tartylys zaңyn ashқan soң, Keplerdің үshіnshі zaңyn zhalpy tүrge keltіredі. Ol massalary zhane M1 M2 ekі Дене auyrlyқ tsentrіn БЛП-bіrіnen и қashyқtyқta T periodpen (merzіm іshіnde) aynalatyn Bolsa, майна

Қatynasy mіndetі tүrde oryndalatynyn dәlәldedі. Осите қatynastyң kөmegіmen Aspan denelerіnің massalaryn anyқtau mүmkіndіgі амплитуда.

Planetalardyң қozғalysy. Кун zhүyesіnің құramynda toғyz планета бар ekenі mәlіm. Bұlar Kүndі ellipstіk orbitalar boyymen aynalyp zhүredі. Kүnnen alystau ornalyna қaray, Olar: Меркурий, Шолпан, Gers (Aymen қosa), Марс, Юпитер, Сатурн, Уран, Нептун, Плутон zhane atalady Dep.

Құralsyz kөzben демон planetasy- Mercury, Шолпан, Юпитер zhane Saturndy kөruge Bolado. Syrtқy tүrіne қarap planetany zhұldyzdan azhyratu oңay Emesa, onyң үstіne ол kөp zhaғdayda zhұldyzdan gөrі zharyқ Бола bermeydі.

Planetalar Aspan sferasynyң tәulіktіk қozғalysyna қatysyp қana қoymaydy, Olar sonymen bіrge shoқzhұldyzdar ayasynda yғysatyn (Кейд eleusіz ғana) shyraқtar қataryna zhatady. "Планета" Degen sөzdің өzі planetalardyң оса erekshelіgіne baylanysty, өytkenі ertedegі grekter "қydyrma" shyraқtardy osylay ataғan.

Aspan Aspan denelerіnің tәulіk Boyi әlemіnde қozғalatynyn bәrіmіzde bayқaymyz. Tүnі Boyi Ai променена Zhұldyzdardyң да қozғalysyn baқylauғa Bolado. Mұnda zhұldyzdardyң БЛП-bіrіmen salystyrғandaғy өzara ornalasu қalpy өzgermeydі.

Kүnge eң zhaқyn планета - Меркурий (казахски руски Ата - Bolpan Немес Kіshі Шолпан). Sondyқtan да baқylau қiyn такива. Әytse де, soңғy radiobaқylaulardyң mәlіmetterі boyynsha, Merkuriydің өte bayau aynalatyny anyқtaldy, yaғni bұl planetadaғy kүndіk tәulіk shamamen zherdegі 176 tәulіkke teң. Bіraқ ол Kүnge zhaқyn ornalasқandyқtan onyң orbitasy Zherdіkіne қaraғanda kіshі. Mercury өlshemderі zhaғynan да, да Massassi zhaғynan kіshkene bolғandyқtan, ол өzіnің aynalasynda atmosferany ұstap tұra almaydy.

Kүnge zhaқyndyғy zhane eleulі atmosferasynyң bolmauy saldarynan Фондация temperaturanyң kүrt өzgeruі bolyp tұrady. Mysaly, kүndіz + 300 ° C-қa deyіn ystyқ, ал tүnde shamamen-200 ° C suyқ Bolado.

Ly ғalymy Pole Николай Коперник Омир sүrіp, enbek etken kezeңde, yaғni XVI ғasyrda, Ptolemeydің өzderіңe mәlіm geotsentrlіk zhүyesіnің aқiқattyғyna kүmәndі oylar zhappay tuynday Bastad.

Planetalardyң Kүndі Ain қozғalatyny zhөnіndegі идея bіzdің өrkeniettің әr tүrlі kezeңderіnde Платени bolғanymen, ол zhiyrma ғasyrday uaқyt Boyi mүlgude Болдън. Өytkenі, Ptolemeydің geotsentrlіk zhүyesі Alem құrylysy zhөnіndegі mүldem қate tүsіnіkterge negіzdelgenіne қaramastan, ortaғasyrlyқ adamdardyң қarapayym tіrshіlіkke қazhettі talaptaryn қanaғattandyryp otyrdy. Ol tұtylulardy, planetalardyң kөkzhiekten kөrіnuіn zhane Aspan әlemіndegі kөrіnerlіk өzgerіsterdі Aldyn Ala dәl bolzhauғa mүmkіndіk berdі. Sebebі bұl zhүye де ұzaқ zhyldar Boyi mұқiyat oryndalғan tәzhіribelerge negіzdelgen bolatyn.Alayda, кун zhүyesі құrylysynyң zhobasyn alғash PET dұrys tүsіngen Коперник Болдън. Ol ғasyrlar Boyi adamdardyң sanasyna ұyalap қalғan "Ер қozғalmaydy" Degen zhobany terіske shyғardy. Zherdі өzge planetalardyң қataryna kosyp, Gers Kүnnen үshіnshі orynda Bolado dedі. Sonymen bіrge Коперник Gers өz osіn Ain otyryp, barlyқ planetalarmen bіrge keңіstіkte Kүndі Ain қozғalady kөrsettі Dep. Al Ai Kүndі Emesa, Zherdі Ain қozғalady dedі.Kopernik оса идея aytқan kezde солна kezeңnің ғalymdary добавят-bіrden kelіse Алмада. Tіptі Koperniktің өzі де bұl tұzhyrymdar tөңіregіnde kyryқ zhyl Boyi oylanumen Болдън. Коперник променена Polypa Италия universitetterіnde oқyp, Uzdik әrі жанр zhaқty (математика, астрономия, құkyқ, Тил, медицина boyynsha) Bilim alғan. Ol planetalar променена Kүndі baқylau barysynda alynғan mәlіmetterge sүyenіp, planetalardyң Kүnge қatysty қozғalysyn anyқtaudy maқsat etken edі. Teңdesі zhoқ, ғalamat esepteu zhұmys опаковки zhiyrma zhylғa zhuyқ uaқyt Boyi tіkeley zhүrgіzіlgen baқylaularmen ұshtastyryldy. Ғalym Eren математик retіnde ғylymғa kөp zhaңalyқ engіzdі. Ol Aspan denelerіnің қozғalys kestesіn zhasady, стари ushin oғan 324 myң шамани eseptep shyғaru kazhet boldy.Osynday ғylymi derektermen negіzdelgen zertteu zhұmys tarynyң nәtizhesіnde Коперник planetalar қozғalysynyң Жана zhүyesіn zhasady. Onyң "Aspan sferalarynyң aynaluy turaly" Dep atalatyn enbegi 1543 zhyly zharyқ kөrdі. Коперник planetalar zhүyesіnің tsentrіne Kүndі ornalastyrғandyқtan, bұl zhүye Хелио-tsentrlіk zhүye (гр. Gelios- кун) Dep ataldy.Kopernik zhasaғan zhүye әlі де Bolsa mүltіksіz Emesa edі, ол Модерен петобой kezdegі қabyldanғan кун zhүyesі құrylysynyң syzbasynan өzgesheleu Болдън. Өytkenі planetalar Kүndі Коперник aytқanday dөңgelek орбита boyymen Emesa, ellipstіk orbitalar boyymen Ain қozғalady. Коперник солна kezdegі belgіlі Aspan құbylystaryn zhane planetalardyң tұzaқ tәrіzdі bolyp kөrіnetіn қozғalystaryn Zherdің aynaluynan zhane onyң Kүndі Ain қozғaluynan Bolado депа өz bolzhamynyң dұrystyғyn batyl dәleldedі. Koperniktің іlіmіn kөptegen ғalymdar: Тихо Брахе, Джордано Бруно, Йоханес Кеплер, Галилео Галилей, Исак Нютон қoldap, Одан әrі damytty.N. Коперник физика teoriyasy променена astronomiyanyң zhane tұtas zharatylystanudyң damuynda асо maңyzdy rөl atkardy. Sonyң negіzіnde ғylymғa қozғalystyң salystyrmalylygy zhane sanaқ zhүyesі Degen ұғymdar engіzіldі. Tech оса теория negіzіnde Кеплер променена Нютон қozғalystyң naқty zaңdaryn Asha Aldy. [1]

№11.Aspan mehanikasynyң дама

Aspan mehanikasy - Aspan denelerіnің zhane olardyң zhүyelerіnің tartylys kүshterіnің zhane basқa kүshterdің әserіnen bolatyn keңіstіktіk қozғalystaryn zertteydі. Aspan denelerіnің figuralary променена olardyң ornyқtylyғyn, Aspan denelerіnің zhane olardyң zhүyelerіnің Платен Болу zhane evolyutsiyasy mәselelerіn tүsіnuge kөmektesedі.Planetalar fizikasy, кун fizikasy, астрофизика Aspan denelerіnің fizikalyқ құrylymyn, himiyalyқ құramyn fizikalyқ әdіstemelerdің kөmegіmen zertteydі. Zhұldyzdar astronomiyasy keңіstіkte zhұldyzdardyң, Gazda - shaңdy bұlttardyң, Жулдиз zhүyelerіnің ornalasuyn, olardyң құrylymy променена evolyutsiyasyn, ornyқtylyғyn zertteydі. Zhұldyzdar astronomiyasynyң БЛП bөlіmі: Жулдиз zhүyelerіnің dinamikasy bolyp tabylady. Жулдиз dinamikasy alғashynda Aspan mehanikasynyң құramynda Платен bolғan. Ona солна kezde zhұldyzdardyң Aspan mehanikasy депа са ataғan kөrіnedі, өytkenі ол - zhұldyzdardyң tartylys kүshterіnің әserіnen қozғalystaryn tүsіndіrіp, bolashaқtaғy oryndaryn Aldyn - ала eseptep tabudy maқsat etedі. Keyіnіrek ол zertteu obektіsі boyynsha Aspan mehanikasynan oқshaulanyp, bөlek мазнини bolyp damyp keledі. Жулдиз zhүyelerіnің dinamikasy Ғalamnyң құramyndaғy zhұldyzdardyң tartylys kүshterіnің әserіnen қozғalystarynyң zaңdylyқtaryn anyқtaydy.Soңғy zhyldary Alem halқy nazaryn audarғan қomaқty mәselenің bіrі - kosmostyқ zertteulerdі іske Asyr. Bұl двадесетия ғasyrdyң Gylym променена tehnikanyң maңyzdy zhetіstіkterіnің bіrі ekenіne eshkіm Талас keltіrmeydі. Zhasandy apparattardyң Zherdің tartylys өrіsіn zheңіp, Gharysh keңіstіgіn zhane basқa Aspan denelerіn zertteu maқsatymen, Gharysh keңіstіgіne ұshyp shyғyp, Sapar sheguі dұrys teoriyalyқ negіzsіz mүmkіn bolmas edі. Bұl теория - Nyutonnyң bүkіlәlemdіk tartylys zaңyna sүyengen Aspan mehanikasy edі. Sonymen Aspan mehanikasy- Модерен петобой кун zhүyesі denelerіnің zhane zhasandy deneler қozғalysyn tүsіndіre alatyn, Bolashak қozғalysyn zhoғary dәldіkpen Aldyn Ala esepteuge mүmkіndіk beretіn теория. Астрономия tarihynda Жана planetany АСУ oқiғasy да Aspan mehanikasynyң dәl esepteulerіmen baylanysty bolғan.Aspan mehanikasynyң сх salasy- astrodynamics. Ol ғaryshkerlіk salasyna да kіredі. Ғaryshkerlіk (астронавтика) өz Aldyn ZhEKe мазнини bolyp tabylady. Ol avtomatty zhane құramynda Адам бар ғaryshtyқ apparattardy paydalanyp, әlemdіk keңіstіktі zertteudі zhane igerudі maқsat etetіn Gylym разнообразно оборудване Салас bolyp tabylady. Ол ракетни динамика zhane astrodynamics bөlіnedі Dep. Ракета динамика salasyn қarasty-RU bіzdің maқsatymyzғa kіrmeydі. Astrodynamics -zhasandy Aspan denelerіnің қozғalysyn zhane Olard basқaru mәselelerіn zertteytіn Aspan mehanikasynyң Салас bolyp tabylady.Adam Balas ezhelden planetalardyң aspandaғy oryn auystyruyn baқylap, такива өz tұrғysynan tүsіndіruge tyrysқan. Казахски halқynyң auyz әdebietіnde osynday aңyzdardyң үlgіlerіn tabuғa Bolado. Merkuriydі қazaқtar - Bolpan Немес Kіshі Шолпан, Марстън - Кизил Жулдиз, Yupiterdі - Esekқyrғan, Saturndy - Қoңyrқay депа Athas Kerek. (Prmanov К. Спасете оригинални научни условията на казахстанските хората .// физика zhane астрономия, физика и астрономия, №6 (15) 2005). Aspan shyraқtarynyң қozғalysy zhөnіndegі alғashқy kөzқarastar Добре halyқtarda aңyz tүrіnde saқtaldy. Ezhelgі гръцки filosoftarynyң eңbekterіnde әlemnің modelі tүrіnde қalyptasty. Ezhelgі гръцки filosoftarynyң eң alғashқy modelderі osynday sipatta Болдън. Filolaydyң, Aristarhtyң, Pifagordyң, Aristoteldің zhane т. Б. filosoftarynyң Alem zhүyelerіnің әrқaysysy aspandaғy shyraқtardyң kөrіnerlіk қozғalysyn tүsіndіruge tyrysty. Осите modelderdің іshіnde eң zhetіlgenі Птолемей modelі bolғan. Ezhelgі гръцки oyshyldary Әlemnің negіzgі қasietі etіp sferalyқ simmetriyany bөlіp Aldy. Zhalpy симетрия printsipі ( "Хармония") astronomiyanyң Gylym bolyp қalyptasuyna sebepshі bolғan Eken [45]. Парменид mifologiyalyқ kөzқarastan naқty fizikalyқ Alem ұғymyna kөshtі. Philolaus Aspan denelerіn де Zherdі де pіshіndі топка, ал olardyң қozғalysy sferalyқ simmetriyaly қozғalys депа eseptedі, ал Ератостен Zherdің sferalyқ pіshіnіn қabyldap, onyң өlshemderіn anyқtau әdіsіn ұsyndy. Astronomiyanyң damuyna ezhelgі гръцки astronomdarymen bіrge үndі, китайски Super zhane Арабската astronomdary erekshe үles қosқan. Орта ғasyrlarda Европа elderіnde Gylym ushin Кара tүnek Заман ornaғanda, ғylymnyң, onyң іshіnde astronomiyanyң zhetіstіkterіn Bolashak ұrpaқ ushin saқtap, әrі tolyқtyryp, damytқan Арабската zhane Орта Азия ғalymdary bolatyn. Әl-Khwarizmi, әl-Farabi, әl-Battani, ал-Бируни zhane т. Б. danalar ezhelgі dүnie променена үndі astronomiyasynyң mұrasyn igerіp damytty [22,26]. Әl-Farabi Жан-zhaқty enbek zhazғan ғalym Da Bolsa onyң astronomiyalyқ baғyttaғy eңbekterі erekshe oryn ALADI. Ol Птолемей zhүyesіn zhetіldіrіp, такива tүsіndіretіn eңbekter zhazdy, alғashқy bolyp Sholpannyң кун diskіsіnen өtuіn baқylaғan. Evropada bұl құbylysty kөp keyіn, 1639 zhyly ғana baқylaғan.Ptolemey zhүyesі planetalardyң қozғalystaryn Aldyn Ala esepteuge mүmkіndіk beretіndіkten, әrі dіni kөzқarastarғa үylesetіndіkten, ОРТ ғasyrlarғa deyіngі aralyқta bұl модел dүnietanymdyқ zhane praktikalyқ қazhettіkterdі қanaғattandyratyn eң senіmdі модел bolyp tanylғan. Орта ғasyrlardaғy teңіzdegі sayahattardyң arқasynda Gers betіnde kommunikatsiyalyқ baylanystardyң kүsheyuі, zhane sonymen baylanysty Gers betіnde baғdarlau әdіsterіne қoyylatyn talaptyң kүsheyuі Птолемей zhүyesіnің kemshіlіkterіn kөrsettі. Onyң іshіndegі bastysy - shyndyққa үylespeytіndіgі bolatyn. Николай Koperniktің tereң zertteu zhұmysy nәtizhesіnde Жана модел - Коперник zhүyesі dүniege keldі. Bұl zhүyenің де kemshіlіkterі бар edі, bіraқ ол кун zhүyesі құrylymyn dұrys negіzde tүsіndіrdі. Коперник ideyasy dіnnің kertartpa қarsylyғyn zhoyyp, ғylymnyң қaryshtap alғa damuyna tүrtkі Болдън. (Koperniktің өmіrі променена қyzmetі egzhey-tegzheylі bayandalғan eңbekterdі oқuғa bolady- [40-42]) Осите kezde Aspan denelerіnің қozғalysy dұrys negіzde tүsіndіrіlіp, dәl eseptelіnetіn bolғan. Bұnyң өzі uaқytty өlsheu, Gers betіndegі baғdarlanu, Gers қorlaryn Barlau zhane т. Б. praktikalyқ mәselelerdі Sesa ushin қazhet boldy.Iogann Кеплер, Коперник zhүyesіnің eleulі kemshіlіkterіn tүzetіp, planetalardyң қozғalysyn dәlіrek tүsіndіretіn zaңdardy ashty. (Kepler zhane J. Bruno zhayynda -. [4,23,42]). Al Нютон оса zaңdar negіzіnde denelerdің әserlesuіnің вагон zaңyn ashty. Bұl Зан Aspan mehanikasyna negіz bolғan Зан. Osydan keyіn Aspan denelerіnің қozғalysyn eseptegende оса zaңdy paydalanatyn bolғan. Bұl Aspan denelerіnің қozғalystaryn Aldyn Ala esepteuge mүmkіndіk berdі. Eseptelgen koordinattar Aspan denelerіnің baқylaudan alynғan koordinattardan ayyrmashylyғy Shamal bolғan. Esepteu nәtizhelerіn ұzaқ uaқytқa paydalanu ushin, Olar dәlіrek Болу ushin, planetaғa Kүnnің әserіn ғana Emesa, basқa denelerdің ұyytқularyn esepke алуминий Kerek Болдън. Sondyқtan Aspan mehanikasynyң esepterіn Sesa oңay Emesa bolatyn. Нютон zaңynyң kөmegіmen Aspan denelerіnің қozғalysyn zertteu - таз matematikalyқ esepke aynaldy, ал Aspan mehanikasynyң tabystary- matematikanyң damuynda eleulі zhetіstіktermen baylanysty Болдън. Aytalyқ, XVIII ғasyrdyң basynda Aspan mehanikasynyң damuynda Нютон eңbekterіnің kүshtі әserі arқasynda Bolsa, ayak zhaғynda bұl Gylym - ғalymdar математик Clairaut (), на Alembert (), Ойлер (), Лагранж () zhane Лаплас () [43] eңbekterіmen damytyldy. Sol kezeңde ZhEKe Aspan denelerіnің қozғalys teoriyalaryn құru әdіstemelerі zhasalyndy. Gers betіnde baғdarlanu ushin Aydyң қozғalysyn anyқtaytyn tablitsalar zhasalyndy.XIX ғasyr - Aspan denelerі, әsіrese үlken planetalar қozғalysynyң analitikalyқ teoriyalarynyң shyғuy, Модерен петобой uaқytқa deyіn қoldanylatyn tablitsalardyң Платен Болу - astronomdardyң үlken tobynyң eңbegіnің nәtizhesі Болдън. Solardyң іshіnde kөp үles қosқandary: Верие (), Нюком (), Hill () bolғan. Bұl ғasyr - Aspan mehanikasynyң esepteu әdіsterі ғana Emesa, sonymen bіrge baқylau әdіsterіnің damyp, tabystarғa zhetіp zhүrgen dәuіrі. Юпитер се промени Saturnnyң kөptegen serіkterіnің ashyluy, қozғalystarynyң sipattamalarynyң anyқtaluy, Уран planetasy ashylyp, orbitasynyң elementerіnің anyқtaluy үlken Tabys Болдън. Al Neptunnyң ashylu tarihy ғylymi әdіstemelerdің қuattylyғyn kөrsettі [11,24,39]. Bұl planetany "Калам ұshymen tapta" Degen teңeu бар. Bұl zhayynda keyіnіrek Ait ketermіz.XIX ғasyr astronomiyanyң taғy БЛП eleulі tabysymen belgіlі. 40-срамежлив zhyldary zhұldyzdarғa deyіngі қashyқtyқtar өlshenіp, астроном ғalymdar zhұldyzdardyң Ғalamdaғy қozғalystaryn механика zaңdaryna sүyenіp zerttey Bastad. Bұl astronomiyanyң Жана Салас: zhұldyzdyқ dinamikanyң Платени bolғany edі. Zhұldyzdyқ динамика salasynda өzіndіk zerteu әdіsterі қalyptasқanmen, onyң negіzіn Aspan mehanikasynyң әdіsterі құraғan. Sondyқtan zhұldyzdyқ dinamikany Кейд zhұldyzdardyң Aspan mehanikasy ataydy Dep. Bұl mәselelerdі [34 (29-53b), 35 (308-323b), 36,63-67] kіtaptar променена maқalalardan oқuғa boladyXX ғasyrdyң bіrіnshі zhartysynda planetalardyң, serіkterdің, kometalardyң қozғalys teoriyalaryn құru әdіstemelerі berdі редове. Bіraқ bұl KEZ sapalyқ Aspan mehanikasynyң damuymen erekshelenedі. Французинът Анри Поанкаре ғalymy zhane orys ғalymy Ляпунов shyғarғan Жана әdіstemeler Aspan denelerіnің қozғalystaryn zhүzdegen милиона zhyl aralyқtary ushin esepteuge mүmkіndіk beredі. Bұl sapalyқ әdіstemeler Aspan denelerіnің қozғalystaryndaғy ortaқ қasietterіne sүyenedі. [11,17,34 (3-28b.), 35 (123-137b).].





; Дата: 26/05/2015; ; Прегледи: 339; Нарушаването на авторските права? ;


Ние ценим Вашето мнение! Беше ли полезна публикуван материал? Да | не



ТЪРСЕНЕ:


Вижте също:



zdes-stroika.ru - Studopediya (2013 - 2017) на година. Тя не е автор на материали, и дава на студентите с безплатно образование и използва! Най-новото допълнение , Al IP: 66.102.9.22
Page генерирана за: 0.091 сек.